2026 Current Affairs Notes - 040

 

ചപ്രാല വന്യജീവി സങ്കേതം (Chaprala Wildlife Sanctuary)

പ്രാണഹിത നദിയിൽ നിർമ്മിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന പ്രാണഹിത-ചെവെല്ല ബാരേജ് (Pranahita-Chevella Barrage) പദ്ധതി മൂലം ചപ്രാല വന്യജീവി സങ്കേതത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗവും പ്രകൃതിദത്തമായ കാടുകളും വെള്ളത്തിനടിയിലാകും എന്ന ആശങ്ക ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. നദിയിലെ ജലനിരപ്പ് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നത് നദീതീരത്തെ പച്ചപ്പിനെയും ഗോണ്ട് ജനവിഭാഗത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത ജീവിതരീതികളെയും ബാധിക്കും.

സംസ്ഥാനവും ജില്ലയും: മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഗഡ്ചിറോളി (Gadchiroli) ജില്ലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

പഴക്കം / പദവി: 1986-ൽ ഒരു വന്യജീവി സങ്കേതമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.

ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം: വർധ (Wardha), വൈൻഗംഗ (Wainganga) എന്നീ നദികളുടെ സംഗമസ്ഥാനത്തിന് സമീപത്താണ് ഈ വന്യജീവി സങ്കേതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.

ഈ നദികളുടെ സംഗമത്തിലൂടെ രൂപപ്പെടുന്ന പ്രാണഹിത (Pranahita) നദി സങ്കേതത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിലൂടെ ഒഴുകുന്നു.

ഗോത്രവർഗ്ഗം: പരമ്പരാഗതമായി അവിടെ വസിക്കുന്ന ഗോണ്ട് (Gond) വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ആദിവാസി ജനവിഭാഗത്തിന്റെ കേന്ദ്രമാണിത്.

മെട്രോ മൺഡേ & മേരാ ഭാരത്, മേരാ യോഗ്ദാൻ ക്യാമ്പെയ്ൻ

പശ്ചിമേഷ്യൻ പ്രതിസന്ധി (West Asia Crisis) മൂലമുണ്ടായ ആഗോള ഇന്ധന ലഭ്യതക്കുറവും വിലവർദ്ധനവും നേരിടുന്നതിനായി, ഇന്ധന സംരക്ഷണവും (Fuel Conservation) സുസ്ഥിര ജീവിതരീതികളും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാൻ ഡൽഹി സർക്കാർ ആരംഭിച്ച പ്രധാന മുൻകൈയാണ് 'മെട്രോ മൺഡേ'. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ഇന്ധന സംരക്ഷണാഹ്വാനത്തെ തുടർന്നാണ് ഈ സംരംഭത്തിന് രൂപം നൽകിയത്.

പ്രധാന ക്യാമ്പെയ്ൻ: മേരാ ഭാരത്, മേരാ യോഗ്ദാൻ (Mera Bharat, Mera Yogdan).

പ്രത്യേക പരിപാടി: മെട്രോ മൺഡേ (Metro Monday).

ആരംഭിച്ച സർക്കാർ: ഡൽഹി സർക്കാർ (മുഖ്യമന്ത്രി രേഖാ ഗുപ്തയും മറ്റ് മന്ത്രിമാരും മെട്രോയിലും ഇലക്ട്രിക് ഫീഡർ ബസുകളിലും യാത്ര ചെയ്ത് തുടക്കം കുറിച്ചു).

പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ:

• പൊതുഗതാഗതം (Public Transport) പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക വഴി ഇന്ധന ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുക.
• ഡൽഹിയിലെ വാഹന മലിനീകരണവും ഗതാഗതക്കുരുക്കും (Traffic Congestion) ലഘൂകരിക്കുക.
• രാജ്യത്തിന്റെ ഊർജ്ജ സുരക്ഷ (Energy Security) ഉറപ്പാക്കുക.

മറ്റ് പ്രധാന നിർദ്ദേശങ്ങൾ / നടപടികൾ:

• വർക്ക് ഫ്രം ഹോം (WFH): ആഴ്ചയിൽ 2 ദിവസം ജീവനക്കാർക്ക് 'Work From Home'.
• നോ വെഹിക്കിൾ ഡേ (No Vehicle Day): ആഴ്ചയിൽ ഒരു ദിവസം സ്വന്തം വാഹനങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി പൊതുഗതാഗതം ഉപയോഗിക്കാൻ പൗരന്മാരോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുക.
• വിദേശ സന്ദർശന വിലക്ക്: ഔദ്യോഗിക വിദേശ സന്ദർശനങ്ങൾ കുറയ്ക്കുക/വിലക്കുക.

ഹബ്ഷാൻ ഗ്യാസ് കോംപ്ലക്സ് (Habshan Gas Complex)

പശ്ചിമേഷ്യൻ പ്രാദേശിക സംഘർഷങ്ങളുടെയും ഡ്രോൺ/മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങളുടെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ അബുദാബിയിലെ പ്രമുഖ ഊർജ്ജ കേന്ദ്രമായ ഹബ്ഷാൻ ഗ്യാസ് കോംപ്ലക്സിന് (Habshan Gas Complex) കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചു.

സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലം: അബുദാബി, യു.എ.ഇ (Abu Dhabi, UAE).

പ്രത്യേകത: ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ നാച്ചുറൽ ഗ്യാസ് പ്രോസസ്സിംഗ് (Natural Gas Processing) കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്ന്.

പുനരുദ്ധാരണ ലക്ഷ്യം: ഗ്യാസ് സമുച്ചയത്തിന്റെ പൂർണ്ണമായ പുനരുദ്ധാരണം 2027 ഓടെ പൂർത്തിയാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.

പ്രാധാന്യം: യു.എ.ഇയുടെയും ഗൾഫ് മേഖലയുടെയും ഗാർഹിക/വ്യവസായിക ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള സ്വാഭാവിക വാതക വിതരണത്തിലും ഊർജ്ജ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചറിലും സുപ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

ഉടമസ്ഥത/പ്രവർത്തനം: അബുദാബി നാഷണൽ ഓയിൽ കമ്പനിയുടെ (ADNOC) കീഴിലാണ് പ്രധാനമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

ഉൽപ്പാദനം: യു.എ.ഇയിലെ ഓഫ്‌ഷോർ, ഓൺഷോർ മേഖലകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്ന അസംസ്‌കൃത വാതകം പ്രോസസ്സ് ചെയ്ത് എൽ.എൻ.ജി (LNG), എൽ.പി.ജി (LPG), മറ്റ് പെട്രോകെമിക്കൽ അനുബന്ധ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ എന്നിവയാക്കി മാറ്റുന്നു.

ആഗോള ഇന്ധന വിപണി: ആഗോള ഊർജ്ജ സുരക്ഷയിലും ദ്രവീകൃത പ്രകൃതിവാതക (LNG) കയറ്റുമതിയിലും പശ്ചിമേഷ്യയിലെ പ്രധാന കണ്ണികളിലൊന്നാണിത്.

മിസോറം ജിഞ്ചർ മിഷൻ (Mizoram Ginger Mission)

മിസോറം അടുത്തിടെ ആരംഭിച്ച 'മിസോറം ജിഞ്ചർ മിഷൻ' (Mizoram Ginger Mission) മായി ബന്ധപ്പെട്ട സമഗ്രമായ പഠനക്കുറിപ്പ് താഴെ നൽകുന്നു.

പദ്ധതിയുടെ പേര്: മിസോറം ജിഞ്ചർ മിഷൻ (Mizoram Ginger Mission).

ആകെ ബജറ്റ് വകയിരുത്തൽ: ₹189.79 കോടി.

പ്രധാന ലക്ഷ്യം: മിസോറമിലെ ഭൗമ സൂചിക (GI Tag) പദവിയുള്ള ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള ഇഞ്ചിയെ ആഗോളതലത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രീമിയം ബ്രാൻഡാക്കി മാറ്റുക (വാല്യൂ അഡിഷൻ, സംസ്കരണം, ബ്രാൻഡിംഗ്, കയറ്റുമതി എന്നിവയിലൂടെ).

പിന്തുണയ്ക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ: NABARD, ICAR, APEDA, കേന്ദ്ര കൃഷി-ഗ്രാമവികസന-ഭക്ഷ്യ സംസ്കരണ മന്ത്രാലയങ്ങൾ.

ഒലിയോറെസിൻ (Oleoresin) സവിശേഷതയും ഗുണമേന്മയും:

ഉയർന്ന ഒലിയോറെസിൻ അളവ്: മിസോ ഇഞ്ചിയിൽ 6% മുതൽ 8% വരെ ഒലിയോറെസിൻ (Oleoresin) അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

ആഗോള ശരാശരിയുമായുള്ള താരതമ്യം: സാധാരണ ഇഞ്ചിയിലെ ആഗോള ഒലിയോറെസിൻ ശരാശരി 3% മാത്രമാണ്.

ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ പ്രയോജനം: ഉയർന്ന അളവിലുള്ള ഒലിയോറെസിനും ജിഞ്ചറോളും (Gingerol) അടങ്ങിയിരിക്കുന്നതിനാൽ മരുന്ന് നിർമ്മാണം (Pharmaceuticals), കോസ്മെറ്റിക്സ്, പ്രീമിയം ഭക്ഷ്യ സംസ്കരണം എന്നിവയ്ക്ക് മിസോ ഇഞ്ചി വളരെ അനുയോജ്യമാണ്.

GI Tag ലഭിച്ച ഇനങ്ങൾ: 'തിങ്പുയി' (Thingpui), 'തിങ്‌ലൈഡം' (Thinglaidum) എന്നിവ മിസോറമിൽ നിന്നുള്ള GI അംഗീകൃത ഇഞ്ചി ഇനങ്ങളാണ്.