2026 Current Affairs Notes - 035

 

പ്രിയദർശിനി സൗജന്യ യാത്രാ പദ്ധതി (Priyadarshini Free Travel Scheme)

കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകൾക്കും ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികൾക്കും പൊതുഗതാഗത ബസുകളിൽ സൗജന്യ യാത്ര ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി കേരള സർക്കാർ 2026 ജൂൺ 15-ന് ആരംഭിച്ച പ്രശസ്തമായ ജനക്ഷേമ പദ്ധതിയാണ് 'പ്രിയദർശിനി പദ്ധതി' (Priyadarshini Scheme). 2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് (UDF) മുന്നോട്ട് വെച്ച 'ഇന്ദിരാ ഗ്യാരന്റി'കളിൽ (Indira Guarantees) ഉൾപ്പെട്ട പ്രധാന വാഗ്ദാനമായിരുന്നു ഇത്.

നോഡൽ വകുപ്പ്: ഗതാഗത വകുപ്പ്, കേരള സർക്കാർ.

പ്രഖ്യാപനം / ഉദ്ഘാടനം: 2026 ജൂൺ 15-ന് മുഖ്യമന്ത്രി വി. ഡി. സതീശൻ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.

ലക്ഷ്യം: സ്ത്രീകൾക്കും ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികൾക്കും സൗജന്യ പൊതുഗതാഗത സൗകര്യം ലഭ്യമാക്കിക്കൊണ്ട് അവരുടെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണം ഉറപ്പാക്കുക.

പ്രധാന വ്യവസ്ഥകളും അർഹതയും (Key Provisions & Eligibility)

ഗുണഭോക്താക്കൾ: പ്രായപരിധിയോ വരുമാന പരിധിയോ ഇല്ലാതെ എല്ലാ സ്ത്രീകൾക്കും, ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികൾക്കും ഈ ആനുകൂല്യം ലഭ്യമാണ്.

വാഹന തരം: കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി (KSRTC) ഓപ്പറേറ്റ് ചെയ്യുന്ന ഓർഡിനറി (Ordinary) / ടൗൺ സിറ്റി ബസുകളിൽ മാത്രം. (ഫാസ്റ്റ് പാസഞ്ചർ, സൂപ്പർ ഫാസ്റ്റ്, എ.സി ബസുകൾ, സ്പെഷ്യൽ സർവീസുകൾ എന്നിവയിൽ സൗജന്യം ബാധകമല്ല).

യാത്രാ പരിധി: ദൂരപരിധിയില്ലാതെ കേരളത്തിലുടനീളം യാത്ര ചെയ്യാം.

രേഖകളുടെ അഭാവം (Zero Documentation): മുൻകൂട്ടി രജിസ്ട്രേഷൻ, തിരിച്ചറിയൽ കാർഡ് അല്ലെങ്കിൽ അപേക്ഷ സമർപ്പിക്കൽ എന്നിവ ആവശ്യമില്ല. കണ്ടക്ടർ ഇ.ടി.എം (ETM) വഴി 'സീറോ-ഫെയർ ടിക്കറ്റ്' (Zero-value ticket) നൽകുന്നു.

സാമ്പത്തിക വശങ്ങളും ബജറ്റും (Financial Aspects)

പ്രതിവർഷ ചെലവ്: പ്രതിമാസം ഏകദേശം 65-70 കോടി രൂപ വീതം വർഷത്തിൽ ₹800 കോടി വരെ ചെലവ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.

ബജറ്റ് വകയിരുത്തൽ: 2026-2027 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ പുതുക്കിയ ബജറ്റിൽ ₹600 കോടി തുടക്കത്തിൽ വകയിരുത്തി.

നഷ്ടപരിഹാരം: സൗജന്യ യാത്ര മൂലം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സിക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന വരുമാന നഷ്ടം സംസ്ഥാന സർക്കാർ നേരിട്ട് തുക കൈമാറി നികത്തുന്നു.

മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ സമാന പദ്ധതികൾ

ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലവിലുള്ള സമാന സൗജന്യ യാത്രാ പദ്ധതികൾ:

കർണാടക: ശക്തി പദ്ധതി (Shakti Scheme)

തമിഴ്‌നാട്: വിടിയൽ പയണം തിട്ടം (Vidiyal Payanam Thittam)

തെലങ്കാന: മഹാലക്ഷ്മി പദ്ധതി (Mahalakshmi Scheme)

ഡൽഹി: പിങ്ക് ടിക്കറ്റ് പദ്ധതി (DTC ബസുകളിൽ)

ഭരണഘടനാപരവും നയപരവുമായ പ്രാധാന്യം (Policy Significance & SDGs)

വനിതാ തൊഴിൽ പങ്കാളിത്തം (FLPR): ഗതാഗതച്ചെലവ് കുറയുന്നതിലൂടെ കൂടുതൽ സ്ത്രീകൾക്ക് തൊഴിൽ മേഖലയിലേക്കും വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കും പ്രവേശിക്കാൻ സാധിക്കുന്നു.

ലിംഗസമത്വവും ഉൾക്കൊള്ളലും: ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വിഭാഗത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തിയത് പാർശ്വവത്കരിക്കപ്പെട്ടവരുടെ സാമൂഹിക സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നു.

സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾ (SDGs):

• SDG 5: ലിംഗസമത്വം (Gender Equality)
• SDG 10: അസമത്വങ്ങൾ കുറയ്ക്കൽ (Reduced Inequalities)
• SDG 11: സുസ്ഥിര നഗരങ്ങളും സമൂഹങ്ങളും (Sustainable Cities and Communities)

അന്താരാഷ്ട്ര കുടുംബ ദിനം (International Day of Families) – 2026

മേയ് 15-ന് ആചരിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര കുടുംബ ദിനം 2026-ന്റെ പ്രധാന പ്രമേയം "കുടുംബങ്ങൾ, അസമത്വങ്ങൾ, കുട്ടികളുടെ ക്ഷേമം" (Families, Inequalities and Child Wellbeing) എന്നതാണ്. കുടുംബങ്ങളുടെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചും കുട്ടികളുടെ ക്ഷേമത്തെക്കുറിച്ചും ആഗോളതലത്തിൽ അവബോധം സൃഷ്ടിക്കാനാണ് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ ഈ ദിനം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്.

ദിനാചരണം: മേയ് 15 (എല്ലാ വർഷവും).

2026-ലെ പ്രമേയം (Theme): “Families, Inequalities and Child Wellbeing.”

സംഘാടകർ: ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ഓഫ് എക്കണോമിക് ആൻഡ് സോഷ്യൽ അഫയേഴ്‌സ് (UN DESA) - Division for Inclusive Social Development.

ചരിത്ര പശ്ചാത്തലവും പ്രമേയങ്ങളും (Historical Background & Timeline)

1989: യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് ജനറൽ അസംബ്ലി (UNGA) 1994-നെ 'ഇന്റർനാഷണൽ ഇയർ ഓഫ് ദ ഫാമിലി' (International Year of the Family) ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചു.

1993: ഒരു ഔദ്യോഗിക പ്രമേയത്തിലൂടെ (Resolution) UNGA മേയ് 15 അന്താരാഷ്ട്ര കുടുംബ ദിനമായി ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു.

ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നം (Official Symbol): പച്ച നിറത്തിലുള്ള വൃത്തത്തിനുള്ളിൽ ഒരു വീടിന്റെ മേൽക്കൂരയ്ക്ക് താഴെ കാണപ്പെടുന്ന ചുവന്ന ഹൃദയം (Green circle with a red heart beneath a roof). ഇത് വീടിനെയും കുടുംബത്തിലെ ഊഷ്മളതയെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.

കുക്കെ സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം (Kukke Subrahmanya Temple)

ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രമുഖ സർപ്പ ആരാധനാ കേന്ദ്രവും സാമ്പത്തികമായി ഏറ്റവും മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുന്ന പ്രശസ്തമായ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവുമാണിത്.

2025–26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ ₹167.89 കോടി രൂപയുടെ സർവ്വകാല റെക്കോർഡ് വരുമാനം നേടി ആഗോള ശ്രദ്ധ നേടിയ കർണാടകയിലെ കുക്കെ സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം (Kukke Subrahmanya Temple) സംബന്ധിച്ച സമഗ്രമായ പഠന കുറിപ്പ് താഴെ നൽകുന്നു.

സംസ്ഥാനവും ജില്ലയും: കർണാടകയിലെ ദക്ഷിണ കന്നഡ (Dakshina Kannada) ജില്ലയിലെ സുബ്രഹ്മണ്യ ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.

തീരപ്രദേശം / നദി: കുമാരധാര നദിയുടെ (Kumaradhara River) തീരത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

പർവ്വതനിര: പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായ കുമാര പർവ്വതത്തിന്റെ (Kumara Parvatha) താഴവാരത്തിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

ആരാധനാ മൂർത്തിയും പ്രത്യേകതകളും (Deity & Significance)

പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ: സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമി (കാർത്തികേയൻ, മുരുകൻ, സ്കന്ദൻ എന്നീ പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു).

സങ്കൽപ്പം: ഇവിടെ സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമിയെ 'നാഗങ്ങളുടെ അധിപൻ' (Lord of Serpents) ആയാണ് ആരാധിക്കുന്നത്.

സർപ്പ ആരാധന: ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സർപ്പ ആരാധനാ കേന്ദ്രമായി ഈ ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന്: സർപ്പ ദോഷ പരിഹാരങ്ങൾക്കായും നാഗബലി, ആശ്ലേഷ ബലി തുടങ്ങിയ പൂജകൾക്കായും ഇവിടം പ്രശസ്തമാണ്).

വരുമാനം: 2025–26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന വരുമാനമായ ₹167.89 കോടി രൂപ രേഖപ്പെടുത്തി.

യുവ സംഗം ഫേസ്-6 (Yuva Sangam Phase-6)

കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഏക് ഭാരത് ശ്രേഷ്ഠ ഭാരത് (Ek Bharat Shreshtha Bharat) സംരംഭത്തിന്റെ ഭാഗമായുള്ള പ്രമുഖ സാംസ്കാരിക വിനിമയ പരിപാടിയാണിത്.

ഉദ്ഘാടന വേദി: ഐ.ഐ.ടി തിരുപ്പതി (IIT Tirupati), ആന്ധ്രാപ്രദേശ്.

സംഘാടകർ: കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം (Ministry of Education).

കാലയളവ്: 10 ദിവസം.

പങ്കാളികൾ: പൂനെയിലെ വിവിധ കോളേജുകളിൽ നിന്നുള്ള വിദ്യാർത്ഥികളാണ് തിരുപ്പതിയിൽ നടക്കുന്ന ഈ ഘട്ടത്തിൽ പങ്കാളികളാകുന്നത്.

ലക്ഷ്യം: ഇന്ത്യയിലെ യുവാക്കൾക്കിടയിൽ സാംസ്കാരിക വിനിമയം, ദേശീയ ഒരുമ, വൈവിധ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണ എന്നിവ വളർത്തുക.

IITM പൂനെയിലെ വെതർ & ക്ലൈമറ്റ് ഇൻകുബേഷൻ സെന്റർ

ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ട്രോപ്പിക്കൽ മീറ്റിയോറോളജി (IITM) പൂനെയിൽ അടുത്തിടെ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച അന്തരീക്ഷ ശാസ്ത്ര-കാലാവസ്ഥാ രംഗത്തെ നൂതന സംരംഭങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഇൻകുബേഷൻ സെന്ററാണ് 'റിതം' (RHYTHM - Research to Operations through Incubation and Technical Harnessing Hub for Meteorology).

കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണം, ദുരന്ത നിവാരണം, അഗ്രി-ടെക്, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ പുതിയ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളെയും ഗവേഷണങ്ങളെയും പിന്തുണയ്ക്കുകയാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.

ഇന്ത്യയിലെ കാലാവസ്ഥാ-സാങ്കേതികവിദ്യ (Climate-Tech) രംഗത്ത് സംരംഭകത്വം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി ആരംഭിച്ച ആദ്യത്തെ പ്രത്യേക ഇൻകുബേഷൻ കേന്ദ്രം ആണ്  IITM പൂനെയിലെ വെതർ & ക്ലൈമറ്റ് ഇൻകുബേഷൻ സെന്റർ.

സ്ഥാപനം: ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ട്രോപ്പിക്കൽ മീറ്റിയോറോളജി (IITM), പൂനെ.

മന്ത്രാലയം: കേന്ദ്ര ഭൗമശാസ്ത്ര മന്ത്രാലയം (Ministry of Earth Sciences).

പ്രധാന പദ്ധതി: മിഷൻ മോസം (Mission Mausam) എന്ന പദ്ധതിക്ക് കീഴിലാണ് ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.

ദേശീയ ഉദ്യമം: നാഷണൽ എന്റർപ്രൈസ് ഫോർ അറ്റ്മോസ്ഫെറിക് ടെക്നോളജീസ് (NEAT) എന്ന സംരംഭത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

ഉദ്ഘാടന വേദി: വെതർ ആൻഡ് ക്ലൈമറ്റ് ഇന്നൊവേഷൻ മീറ്റ് ഫോർ സ്റ്റാർട്ടപ്പ്സ് ആൻഡ് ഒൻട്രപ്രണേഴ്സ് (WISE-2026).

പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ (Objectives)

ഹൈപ്പർലോക്കൽ പ്രവചനം (Hyperlocal Forecasting): കൃത്യമായ പ്രദേശങ്ങളിലെ കാലാവസ്ഥ വ്യതിയാനങ്ങൾ നേരത്തെ പ്രവചിക്കാനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിക്കുക.

എ.ഐ കേന്ദ്രീകൃത പരിഹാരങ്ങൾ (AI-driven Weather Solutions): നിർമ്മിത ബുദ്ധി (Artificial Intelligence) ഉപയോഗിച്ച് കാലാവസ്ഥാ മാറ്റങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്യുക.

പ്രധാന മേഖലകൾ: കൃഷി (Agriculture), വ്യോമയാനം (Aviation), പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജം (Renewable Energy), ദുരന്ത നിവാരണം (Disaster Management) എന്നിവയ്ക്ക് ആവശ്യമായ പിന്തുണ നൽകുക.